رنگ در چاپ و طراحي 

خطاطي يا طراحي ، رسامي ، آميزي رنگ است كه جهت دانه رنگ مايعي حاوي مرکب ماشيني و دستي چاپ تر براي هاي غليظ رود. از انواع مركبّ كار مي به مو قلم يا قلم ي وسيله به ها، و كننده ، روان ها رزِين ها، دانه ها، رنگ اي از حلاّل شود. مركبّ، تركيب پيچيده استفاده مي ، روان بودن آن، ضخامت، و خشك شدن آن را رنگ ديگر عناصر است. اين مواد، نوع و كيفيت كنترل مي كنند. را برگرفته از واژ ه ي مغولي چاو دانسته اند كه به « چهاپ » واژ ه ي چاپ و صورت قديمي تر آن معناي » ديگر سطح بر سطحي فشردن « و م.هر اثر، نقش، معناي به لغت در چاپ . است نشان آمده است و در متون مختلف كلمات طبع، باسمه، و تافت به عنوان مترادف آن به كار رفته است. چاپ در اصطلاح، به عمل، فن، و صنعت تكثير صورت و نقش هاي دوبعدي مانند حروف، ارقام، خط ها، تصويرها، و… به وسيله ي انداختن اثر اين نقش ها بر كاغذ، پارچه، يا مواد ديگر، به ويژه چاپ مواد خواندني، با تصوير يا بدون تصوير بر روي كاغذ گفته مي شود . در تعريفي ديگر، چاپ مجموع عملياتي است كه متن خام را به اثر درخور انتشار مانند كتاب ، مجله، روزنامه، و جز آن تبديل كند . چاپ بر روي كاغذ شناخته شده ترين كار چاپي است.امروزه با پيشرفت تكنيك هاي چاپ اين عمل روي مواد سلولزي ، نايلوني ، پارچه اي، چرمي، مواد شيمياي، فلزي، شيشه اي با اشكال صاف يا ناهموار، مقعر ي ا محدب و … صورت مي گيرد. چاپخانه نيز در لغت به معناي محل چاپ كردن و در متون مختلف كلمات مطبعه ، دارالطباعه، و باسمه خانه به عنوان مترادف آن به كار رفته است. چاپخانه مؤسسه ي ا كارگاهي است كه از عهد ه ي انجام كارهاي چاپي بر روي كاغذ و ساير اشيا از طريق انواع چاپ برآيد و به تعبيري ديگر، محلي است كه چاپ كتاب، نشريات ، و مانند آن در آنج ا انجام مي گيرد. امروزه، چاپ به عنوان يك فرآيند انبوه صنعتي در نظر گرفته مي شود كه بخش اساسي صنعت نشر و بخش مهمي از فعاليت هاي اداري و حكومتي زا شامل مي شود.

پيشينه

از مهمترين رخدادهاي تاريخ، اختراع حروف چاپي مستقل و دستگاه چاپ بوده است كه به 1397 ) آلماني در سال 1456 ميلادي آن را – تصور غالب ، اولين بار، يوهانس گوتنبرگ ( 1468 اختراع كرد؛ اما در حقيقت اختراع فن چاپ به قرن ها پيش از گوتنبرگ برمي گردد.

اختراع چاپ در چين

خاتم انگشترهاي . زدند مي م.هر رس گل از هايي خشت بر ميلاد از پيش سال هزار چند آسوريان نيز كه در زمان باستان استفاده مي شد بر همين اساس كار مي كرد، چاپ باسمه نيز قرن ها – قبل از گوتنبرگ در چين شناخته شده بود، در دوران حكومت سلسله ي تانگ در چين ( 906 – 618 )، قديمي ترين نمودهاي صنعت چاپ ديده شده است . در اين دوره، نقش ها بر روي صفحه اي چوبي حكاكي، و بعد بر روي پارچه چاپ مي شد. اولين اشاره به چاپ، در سال 593 و يك فرمان حكومتي چيني است كه در آن، امپراتور ون تي، دستور مي دهد تصاوير و متون بودايي را چاپ كنند. اين متون را اول بر قطعه اي كاغذ نازك مي نوشتند و بعد آن را بر چوبي « زينك » صفحه اي چوبي مي چسباندند و متن را بر روي چوب حكاكي مي كردند تا يك بسازند و از آن براي چاپ متن استفاده كنند. اين شيوه زمان زيادي مي برد، چرا كه هر صفحه از كتاب بايد بر يك صفحه ي چوبي جداگانه حكاكي مي شد. قديمي ترين كتاب چاپي كه تا كنون پيدا شده است، يك متن مذهبي بودايي است كه در سال 868 چاپ شده، اين متن در غار دون هوانگ در جاده ي ابريشم كشف شده است. در قرن نهم، كتاب هاي چاپي با تيراژ بالا در شو (ايالت چچوان امروز) عرضه شد و دلالان خصوصي امكان خريد آن ها را داشتند . كمي بعد، فن چاپ به ايالت هاي ديگر نيز گسترش يافت و در اواخر قرن نهم ، در تمام چين رواج يافت. كتاب هايي نظير كتاب هاي كنفوسيوسي، متون بودايي، فرهنگ هاي لغت ، كتاب هاي رياضيات و … در اين دوران چاپ شده است. اين فن به سرعت پيشرفت كرد و در سال 1000 ميلادي، كتاب هاي صحافي شده به سبك امروز، جانشين تومارها شد. در سال 1041 ميلادي، كيمياگري چيني به نام بي شنگ، حروف مستقل چاپي را اختراع كرد اين حروف بر روي سفال مرطوب حكاكي مي شد و بعد از پختن در كوره، دوام زيادي مي يافت و سرعت حروفچيني و تكثير متون را بسيار بالا مي برد حروف دستي و حروف قلعي كه پس از آن ايجاد شد ، هيچ يك رواج نيافت، بر عكس حروف چوبي متداول شد. در اوايل قرن 11 ، اختراع حروف چاپي 960 ) در چين – مستقل باعث رواج كتاب هاي ارزان تر چاپي در دوران سلسله ي سونگ ( 1279 شد. چاپ در كره بار اولين كه است كره حكومت آن از چاپ، شدن صنعتي و فلزي چاپي حروف اختراع اعتبار 64 سال قبل از دستگاه چاپ ، در سال 1241 ميلادي به آن شاره مي شود. در سال 1392 گوتنبرگ، دولت كره، وزارت چاپ را تأسيس كرد كه وظيفه داشت حروف چاپي فلزي را با فن ريخته گري توليد كند. كارخانه ي ريخته گري دولت كره، در سال 1403 ، يك قلم مفرغي شامل صدها هزار كاراكتر داشت و تا پايان قرن پانزدهم، ده ه ا قلم كره اي ديگر نيز اختراع شد . احتمال دارد كه ماركوپولو كه در قرن سيزدهم به چين رفت، كتاب هاي چاپي را ديده باشد و او يا مسافران ديگر جاد ه. ابريشم، اين دانش را به اروپا آورده باشند كه بعدها الهام بخش يوهان گوتنبرگ براي اختراع ماشين چاپ شد، چون غربيان نيز قبل از گوتنبرگ ب ا چاپ آشنايي داشتند.

ابداع گوتنبرگ

در 1452 ، گوتنبرگ آلماني به ايد ه ي چاپ متحرك تحقق بخشيد. وي در كارگاهش فن آوري ساخت ورق، جوهر با پايه ي روغني و پرس را براي چاپ يك كتاب گرد هم آورد و دستگاه چاپ را اختراع كرد. در واقع او فن آوري هايي را كه سال ها قبل برايشان فكر و تلاش شده بود ، به ثمر رساند. گوتنبرگ، چاپگر آلماني، نخستين كسي بود كه براي هر حرف، قطعه ي فلزي جداگانه اي درنظر گرفت. وي قطعه ها را براي تركيب كلمات مناسب كنار هم قرار داد، بر آنه ا مركب ماليد، و بر ورق هاي كاغذ فشرد و به اين ترتيب چاپ نوين را ايجاد كرد . وي حروف را ابتدا از جنس چوب، سپس از سرب، و بعدها از آلياژ سرب، قلع، و آنتيموان ساخت وي نسبت فلزات آلياژ را به گونه اي انتخاب كرد كه حروف بيش از حد سخت و نرم نباشند. گوتنبرگ روزانه بين 300 تا 500 برگ چاپ مي كرد. نخستين كتابي كه او به اين شكل پديد آورد كتاب مقدس 42 سطري بود. كتاب هايي كه در آن زمان به چاپ مي رسيد به اينكونابولا معروف است. ابداع گوتنبرگ ظرف مدتي حدود 40 سال در عمده ي كشورهاي اروپايي و در شهرهايي مانند ونيز، فلورانس، پاريس و ليونرواج يافت و چاپخانه هايي با اين روش به وجود آمد. 1470 چاپخانه هايي در آلمان و ساير كشورهاي اروپايي پديد – در فاصله ي سال هاي 1460 آمد. در نيم قرن نخست پس از كار گوتنبرگ، حدود چهل هزار كتاب به چاپ رسيد و شمارگان مجموع آنها از 12 ميليون نسخه فراتر رفت . در پايان قرن پانزدهم در اروپا ، بيش از 200 چاپخانه در 69 شهر فعاليت مستمر داشت. از جمله چاپخانه هاي مهم آن دوره مي توان به چاپخانه آنتون كابرگر در شهر نورنبرگ اشاره كرد كه تعداد ماشين هاي چاپ آن 24 دستگاه بود و صدها نفر در آن چاپخانه كار مي كردند. از ديگر خدمات گوتنبرگ مي توان به موارد زير اشاره كرد:

  • ابداع روش چاپ پيچشي به كمك روغن زيتون كه تا سالها در آسيا و اروپا به كار مي رفت.
  • توسعه روش بلوكي چاپ كه پس از بازگشت ماركو پولو از آسيا ابداع شده بود.
  • توسعه روش ساخت كاغذ به تعداد زياد كه از چين وارد اروپا شده بود.
  • توسعه روشهاي ساخت مركب.
  • توسعه روش منگنه و قالب بندي كتاب كه اجازه چاپ كتابهاي قطور را مي داد.

دستگاه چاپ گوتنبرگ، هزينه هاي بسيار زيادي داشت و درنتيجه بيشتر مورد توجه ثروتمندان آن دوران بود. 300 سال پس از اختراع دستگاه چاپ گوتنبرگ، يك نمايشنامه نويس آلماني به نام آلوئيس زنه فلدر، چاپ سنگي يا ليتوگرافي را در سال 1796 ميلادي اختراع كرد. هر سنگي كه متن يا تصوير با اين روش روي آن نقش مي بست، براي چاپ حدود 750 نسخه عملكرد مطلوب داشت و پس از آن نقش روي سنگ قابل چاپ نبود.

نوشته: مسیب استوار